Książki - Słów kilka

Kucharczyk Grzegorz

Czerwone karty Kościoła

Recenzja:

Grzegorz Kucharczyk jest historykiem myśli politycznej XIX i XX wieku. Jest autorem wielu książek o tej tematyce oraz współautorem serii podręczników do gimnazjum Przez tysiąclecia i wieki.

Były już Czarne karty Kościoła autorstwa Messori’ego, w których autor starał się wygładzić niewygodne fakty z historii tej instytucji, teraz mamy okazję zapoznać się z Czerwonymi kartami Kościoła Grzegorza Kucharczyka. Analogia nasuwa się sama, zresztą nawiązanie do książki Messori’ego jest świadome. Wspólnym punktem tych dzieł, oprócz podobieństwa tytułów, jest ukazanie negatywnej strony rewolucji jakie przetoczyły się przez Europę w ostatnich wiekach. Kucharczyk ukazuje mechanizmy niszczenia ludzkich sumień oraz postawę tych, którzy oparli się destrukcyjnym ideologiom i przypłacili to życiem. Oto dzieje męczenników i bohaterów czasów zawieruchy historycznej i politycznej. Czasów, gdy poświęcano jednostkę w imię postępu.

Bardzo polecam tę książkę i zachęcam do refleksji nad złożonością naszej historii. Zbyt łatwo zapominamy, że zarówno rewolucje społeczne, postęp jak i historia chrześcijaństwa, mają swoje mroczne strony. Nie należy więc popadać w skrajności i oglądać świat jedynie w kontraście czerni i bieli. Czerwone karty… to ważny głos w dyskusji nad wypaczeniami różnych ideologii.

Stefan Benke

Zygmunt Bauman

Konsumowanie życia

Recenzja:

Prace Zygmunta Baumana są czytane nie tylko w wąskim gronie specjalistów. W swoich książkach łączy on bowiem obserwacje socjologiczne z filozoficzną refleksją i lekkością pióra. Jest jednym z najlepszych komentatorów współczesnych przemian społecznych.

Ludzki świat od wieków podlega przemianom, nigdy jednak te przemiany nie następowały tak szybko jak obecnie. Epoka postnowoczesności – jak nazywa nasze czasy Bauman – niesie za sobą zagubienie i samotność. Żyjemy w tłumie, jednak jesteśmy sobie wzajemnie obcy. Napędza nas pragnienie sukcesu. Ze wszystkich stron zachęca się nas do nieumiarkowanej konsumpcji, do ciągłego wymieniania rzeczy na nowe, a potem na jeszcze nowsze. Technika już nie tyle ułatwia życie, co raczej napędza sprzedaż. Żeby konsumować, sami musimy sprzedawać – nasze umiejętności, naszą wiedzę, różne towary, a tak naprawdę nas samych. Piramidy finansowe, wielkie i małe firmy – wszyscy pragną podporządkować nasze życie sprzedaży. Rynek stał się bogiem współczesności. Gonimy za konsumpcją w nadziei, że wypełni pustkę zionącą w naszym wnętrzu.

Konsumowanie życia, tak jak i inne książki Baumana, przeczytałem z dużą przyjemnością. Trudno się nie zgodzić z większością tez autora, choć muszę przyznać, że i on czasem nie nadąża za najnowszymi trendami życia społecznego. Zmieniamy się coraz szybciej i coraz trudniej znaleźć adekwatną miarę do mierzenia tych zmian. Warto zatrzymać się na chwilę nad tą książką i zastanowić nad tym co dzieje się wokół nas i w nas samych. Dokąd zmierzamy my – dzieci epoki postnowoczesności?

 Stefan Benke

Daniel Defoe

Robinson Crusoe

Recenzja:

Pisarz angielski żyjący na przełomie siedemnastego i osiemnastego wieku – Daniel Defoe, jest uważany za prekursora współczesnej powieści. Był synem rzeźnika, a jego życie było pełne przeciwieństw. W swoich czasach był uznawany za postać dość kontrowersyjną.

Dziś praktycznie każdy wie kim był Robinson Crusoe, choć coraz mniej osób zna te postać z literackiego pierwowzoru. Żyjący na bezludnej wyspie marynarz, podzielił losy wielu innych postaci literackich, takich jak choćby Trzej Muszkieterowie, którzy stali się obiektem doświadczalnym niedouczonych scenarzystów. Książka opisuje jego przygody przed rozbiciem statku oraz długoletnie zmagania o przeżycie i poprawę warunków swojej egzystencji. My – ludzie, jesteśmy wyjątkowo zaradnym gatunkiem. Staramy się w każdej sytuacji budować zalążki cywilizacji. Myślę, że to nie tylko ciekawa powieść przygodowa, ale także refleksja filozoficzna nad ludzką kondycją.

Dziś trudno mi już określić, kiedy zetknąłem się z tą książką po raz pierwszy. Było to na pewno ponad dwadzieścia lat temu. Potem spotkałem się z różnymi przeróbkami i adaptacjami filmowymi tej powieści. Nowe wydanie jest powrotem do oryginalnego dzieła. Moim zdaniem warto przekonać się jak opisywał przygody tego zaradnego marynarza, pierwszy z wielkich powieściopisarzy anglojęzycznych w historii literatury.

Stefan Benke

Paul O`Sullivan

Duch Święty nasz największy przyjaciel

Recenzja:

Ojciec Paul O’Sullivan zajmuje się od lat pisaniem i wydawaniem książek, które w prosty i jasny sposób przybliżają najważniejsze prawdy chrześcijańskiej wiary.

Podobnie jak i inne książki tego autora, tak i Duch Święty nasz największy przyjaciel nie jest traktatem teologicznym ani dziełem naukowym. O’Sullivan stara się bowiem dotrzeć do szerokiego grona czytelników i właśnie im przybliżyć prawdy związane z działaniem Ducha Świętego w Kościele. Trzecia Osoba Trójcy Świętej była przez wieki nieco zapomniana. Zwracało się uwagę wiernych na Boga Ojca i Syna, a Duch Święty, choć obecny w liturgii i w modlitwach, pozostawał na uboczu. Zainteresowanie przyszło wraz z ożywieniem charyzmatycznym, jakiego doznało chrześcijaństwo w dwudziestym wieku. Młodzi ludzi doświadczający darów duchowych, czasem w sposób spektakularny, zapominają, iż podobne zjawiska miały miejsce na przestrzeni całej historii Kościoła, choć w ostatnich wiekach nie były zbyt powszechne. Jednak doznawało ich wielu zakonników i kapłanów. W tym wszystkich trzeba jednak pamiętać, iż to nie dary są najważniejsze, lecz sam Dawca.

Przyznam, że książka nie wniosła nic nowego do mojej wiedzy. Poruszane zagadnienia znam z wielu innych źródeł. Jednak przeciętny czytelnik, który nie miał zbyt wiele do czynienia z tego typu literaturą, na pewno może dużo się z niej dowiedzieć.

Stefan Benke

Marta Kowalczuk

Pedagogiczna diagnoza i profilaktyka zaburzeń

odżywiania się u młodzieży szkolnej

Recenzja:

Pani Marta Kowalczuk zajmuje się metodologią badań pedagogicznych na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku. W zakres jej zainteresowań naukowych wchodzi diagnoza i profilaktyka zaburzeń odżywiania u dzieci i młodzieży oraz badania wyjaśniające i weryfikujące w pedagogice.

Psychika młodego człowieka jest niezwykle podatna na medialne sugestie i lansowane wzorce. Często nie ma on innych atrakcyjnych punktów odniesienia. Czas dorastania jest też okresem, gdy zaczynają się zainteresowania płcią przeciwną. Każdy chce być atrakcyjny i podobać się. Takie bodźce wspomagane przez różne wymyślne i nieracjonalne „diety cud” powodują duże spustoszenie zarówno w sferze fizycznej jak i psychicznej młodego człowieka. Wiadomo, że uroda jest domeną kobiet. Nic więc dziwnego, że dorastające dziewczęta często wpadają w anoreksje i bulimię. Ich ciało dopiero zaczyna się kształtować. Poddanie go rygorystycznej diecie, a właściwie nie tyle diecie co głodówkom, może mieć nieodwracalne skutki dla zdrowia. Dochodzi także do wykrzywienia psychiki i postrzegania świata. Mózg pozbawiony pokarmu ulega złudzeniom i wytwarza psychiczne odruchy obronne przed przyjmowaniem pokarmu, które są całkowicie sprzeczne z naturą. Młoda osoba zostaje wciągnięta w pułapkę, z której nie jest w stanie wydostać się o własnych siłach.

Sięgnąłem po tę książkę raczej z ciekawości niż z konkretnej potrzeby. Przypadkiem trafiła w moje ręce, lecz muszę powiedzieć, że nie żałuje czasu poświęconego na jej przeczytanie. Opisana problematyka urasta już do swoistej epidemii społecznej, a mnie osobiście przeraża. Mam nadzieję, że Pedagogiczna diagnoza... w rękach nauczycieli i rodziców, przyczyni się do zahamowania tej plagi rujnującej zdrowie współczesnej młodzieży.

 Stefan Benke

św. Teresa od Jezusa

Księga mojego życia

Recenzja:

Teresa od Jezusa była hiszpańską karmelitanką i mistyczką. Doświadczenie wizji mistycznych w czasach największego natężenia działań Inkwizycji nie było rzeczą bezpieczną. Mimo różnych przeszkód oraz oskarżeń ze strony kościelnych przełożonych, dokonała reformy swojego zakonu i oprócz kanonizacji doczekała się zaliczenia w poczet Doktorów Kościoła. To drugie wyrodnienie jest bezpośrednio związane z książkami, które napisała.

Z Księgi mojego życia dowiemy się, iż życie w zakonie kontemplacyjnym wcale nie musi być nudne. Trzeba jednak pamiętać, że jest to streszczenie wielu lat. Większość z nich zostało strawionych na modlitwie i wypełnianiu rutynowych obowiązków. Dopiero po kilkunastu latach wyrzeczeń przyszły pierwsze objawienia. Po nich nadeszły prześladowania. Nawet bardzo wybredni czytelnicy znajdą w tej książce fragmenty, które można uznać za „sensacyjne”. Wystarczy wspomnieć opisy lewitowania oraz środki ostrożności jakie im towarzyszyły. Opisy umartwień niektórych mistyków, jakie przedstawia Terasa, mogłyby przerazić nawet Mastertona, a przynajmniej dać mu asumpt do napisania kolejnej strasznej powieści.

Zdaję sobie sprawę z faktu, iż jest to książka dla nielicznych, przeznaczona głównie dla osób pobożnych, choć też tylko dla niektórych. Można ją czytać także ze względu na wartość historyczną i psychologiczną. Zygmunt Freud uznał doznania mistyczne Teresy za przykład histerii. Mimo to uważał, że była kobietą niezwykłą, obdarzoną praktycznymi zdolnościami organizacyjnymi i geniuszem.

 Stefan Benke

Martin M. Antony, Richard P. Swinson

Kiedy doskonałość nie wystarcza.

Jak sobie radzić z perfekcjonizm

Recenzja:

Martin M. Antony jest kanadyjskim profesorem psychologii. Podobnie jak większość współczesnych psychologów, obok książek ściśle naukowych, pisze popularne poradniki dla laików. Książkę Kiedy doskonałość nie wystarcza… napisał wspólnie z Richardem Swinsonem.

Perfekcjonizm może mieć swoje podłoże w religii bądź niewłaściwym wychowaniu, może też być skutkiem niewłaściwie ukierunkowanej ambicji. Perfekcjonista żyje w ciągłym leku, iż może popełnić jakiś błąd. Zazwyczaj źle pojmuje doskonałość i nie potrafi zaakceptować swoich wad. Wewnętrzne napięcie sprawia, iż jest człowiekiem nieszczęśliwym. Trudno mu żyć, trudno także z nim współżyć. Nie jest łatwo walczyć z perfekcjonizmem, co nie znaczy, że nie można się z nim uporać. Pierwsze co należy zrobić to poznać i zrozumieć problem. Odróżnić zdrową tendencję do doskonalenia siebie od chorobliwej obsesji. Na pewno prezentowany poradnik może w tym pomóc. Czytelnik przekona się, że nie trzeba być doskonałym, by doświadczyć miłości, przyjaźni i szczęścia.

To bardzo ciekawa książka, która może pomoc wielu osobom. Nie trzeba być perfekcjonistą, żeby odnieść korzyść z tej lektury. W każdym z nas drzemią chore ambicje. Trzeba im stawić czoła, by życie było bardziej szczęśliwe.

 Stefan Benke

Tadeusz Ślipko

Bioetyka. Najważniejsze problemy

Recenzja:

Bioetyka, a także szerzej pojęta etyka, to główne zagadnienia jakie znajdują się w orbicie zainteresowań Tadeusza Ślipko, księdza jezuity, profesora i filozofa.

Nauka ciągle czyni postępy i oferuje nam nowe możliwości. Nasze życie stało się statystycznie dłuższe i uporaliśmy się z wieloma chorobami. Ciągle trwają prace na polepszeniem ludzkiego życia. Czy jednak dorośliśmy etycznie i moralnie do tej sytuacji? Czy potrafimy odróżnić jeszcze dobro od zła? Czy potrafimy wyrzec się tych kierunków badań, w których zatracić możemy nasze człowieczeństwo? To tylko niektóre z pytań jakie stawia w swojej Bioetyce ks. Ślipko. Według autora człowiek nie może dążyć do rozwoju nauki i swoich możliwości, kosztem własnej godności. Uzasadnia też katolicką naukę na temat nienaruszalności embrionów oraz stara się wyłożyć możliwe skutki daleko idących interwencji w zakresie inżynierii genetycznej.

Muszę przyznać, że nie wszystkie argumenty autora mnie przekonały i nie podzielam niektórych z jego poglądów. Niemniej jest to pozycja dająca do myślenia. Poruszane zagadnienia muszą stać się przedmiotem naszej refleksji, gdyż będą miały coraz większy wpływ na nasze życie, a lepiej przeczytać dobrą książkę na ten temat, niż kierować się opiniami telewizyjnych demagogów. To tylko jeden z wielu powodów, dla których warto sięgnąć po Bioetykę.

Stefan Benke

Heller Michał

Filozofia nauki

Recenzja:

Michał Heller jest z wykształcenia teologiem, filozofem, fizykiem i kosmologiem. Łączy w swoich pracach ujęcie religijne z naukowym.

Filozofia nauki to najnowsza książka tego autora. Być może powinienem w tym miejscu napisać, że czyta się ją łatwo i przyjemnie. Jednak należy pozostać wiernym faktom i przyznać, że nie jest to prawdą. Zapewne pozycja ta zainteresuje tylko nielicznych. Mnie osobiście czytało się ją dość trudno. Ciągle odczuwam brak rzetelnej wiedzy z fizyki. Oczywiście jest to pozycja niezwykle cenna, jednak trzeba mieć świadomość, że wymaga od czytelnika znajomości tematu i poruszanych zagadnień. Współczesna filozofia czerpie z osiągnięć fizyków i matematyków. Tak jak kiedyś każdy filozof był jednocześnie matematykiem i fizykiem, tak dziś trudno uprawiać filozofię, zwłaszcza filozofię przyrody, bez dogłębnej znajomości tych dziedzin wiedzy. Świat zostaje opisany poprzez zastosowanie złożonych formuł matematycznych, jednak dla filozofa wiąże się to z określonymi założeniami ontologicznymi, które uzupełniają obraz uzyskany dzięki działaniom matematycznym.

Nie jest to książka, którą czyta się do poduszki, aby znaleźć trochę rozrywki. Obcowanie z nią jest swoistą pracą naukową i wymaga wysiłku intelektualnego. Polecam ją tym wszystkim, którzy lubią intelektualne wyzwania i interesują się filozofią.

 Stefan Benke

Anselm Grun

Doświadczyć radości zmartwychwstania

Recenzja:

Anzelm Grun łączy umiejętnie w swoich książkach wiedzę z zakresu teologii duchowości z osiągnięciami współczesnej psychologii. Jest benedyktynem o dużym doświadczeniu duchowym. Prowadzi specjalne kursy kontemplacji i pisze książki mające na celu pomoc w przeżywaniu chrześcijaństwa.

Doświadczyć radości zmartwychwstania to książka, którą można potraktować jak program rekolekcji kontemplacyjnych na czas Wielkiego Postu. Każda osoba wierząca i pragnąca pogłębić swoją wiarę na pewno znajdzie w niej wiele pożytecznych wskazówek. Będzie mogła odkryć bogactwo Ewangelii i wartość prawdy o zmartwychwstaniu. Autor nie poprzestaje na pobożnych sloganach, ale stara się przekazać swoje ogromne doświadczenie duchowe i ukazać głębię omawianego dogmatu. Nie jest to książka teologiczna w ścisłym znaczeniu tego słowa lecz raczej przewodnik na drodze chrześcijańskiego życia. Zmartwychwstanie pozostaje ciągle dla wielu ludzi prawdą odległą i niezrozumiałą. Teraz będą mogli odnieść ją do własnego życia i odnaleźć w niej najgłębszą chrześcijańską radość. Radość z daru nowego życia.

Kończy się powoli karnawał i zaczyna Wielki Post. Być może dobry czas na rozpoczęcie lektury tej książki.

Stefan Benke