Książki - Słów kilka

Alighieri Dante

Boska komedia

Recenzja:

Dante był filozofem i politykiem średniowiecza. W tej epoce każe go nam umieścić datowanie, lecz swoim stylem i poglądami znacznie wyprzedzał epokę. Dlatego niektórzy uważają go za twórcę renesansowego, a przynajmniej za prekursora Odrodzenia.

Boska komedia to przede wszystkim utwór alegoryczny. Nie można go zrozumieć bez znajomości bogatej symboliki oraz realiów epoki, w której powstała. Pomysł został zaczerpnięty z Wergiliusza. Oto zagubiony bohater trafia w zaświaty. Drogi powrotnej bronią mu bestie symbolizujące największe ludzkie wady. Przez dziewięć kręgów piekieł prowadzi go poeta Wergiliusz. Autor nie opierał się pewnym osobistym uprzedzeniom i bez skrupułów „wrzucił” do piekła swoich wrogów politycznych. Potem czeka go podróż przez dziewięć kręgów czyśćca i nieba. Tam spotyka swoją ukochaną Beatrycze, a na koniec dane mu jest stanąć przed boskim obliczem.

Nikogo nie powinien zmylić tytuł utworu. Nie jest to bowiem komedia w dzisiejszym tego słowa znaczeniu. Słowo to miało zupełnie inne konotacje w średniowieczu. Chciałbym polecić tę książkę wszystkim, jako jeden z fundamentów współczesnej literatury, jednak zdaję sobie sprawę, że znajdzie ono uznanie tylko w oczach koneserów i bardziej wymagających czytelników. Może jednak warto spróbować zagłębić się w to ponadczasowe dzieło?

Stefan Benke

Bob Berkowitz, Susan Yager-Berkowitz

Bezseksowny mąż. Co robić, gdy mu do miłości

chęci nie staje…

Poradnik dla żon i kochanek

Recenzja:

Bob Berkowitz rozpoczął swoją karierę jako korespondent CNN przy Białym Domu. Prowadził także, oceniany dość wysoko show w telewizji CNN - „Real Personal”. Obronił doktorat w The Institute for Advanced Study of Human Sexuality w San Francisco. Od tego czasu zajął się pracą w dziedzinie seksuologii. Susan Berokowitz pisała artykuły do gazet na tematy związane z żywnością. Obecnie zajmuje się badaniami z dziedziny historii kultury obniżania masy ciała w Ameryce.

Raczej nikt z mężczyzn nie przyzna się do braku „apetytu” na seks, nawet jeśli do takiej sytuacji dojdzie. Wciąż panuje stereotyp mężczyzny, który zawsze jest gotowy do miłosnych igraszek. Tymczasem autorzy książki Bezseksowny mąż…, jak również współcześni seksuolodzy i psychoterapeuci mówią o zupełnie innej tendencji. W dobie wyzwolenie seksualnego, coraz większa liczba panów zaczyna unikać współżycia ze swoimi partnerkami. Autorzy ukazują to zjawisko w całej perspektywie kulturowej i tłumaczą jego psychologiczne podłoże. Jak sugeruje podtytuł, jest to pozycja przeznaczona głównie dla… żon i kochanek. Jednak panowie też mogą skorzystać z tej lektury.

Czy warto sięgać po tę książkę jeśli w naszej relacji nie pojawia się powyższy problem? Moim zdaniem – tak! Żaden związek – nawet najlepszy – nie jest tak doskonały, by nie można w nim czegoś poprawić. Dotyczy to zarówno sfery psychicznej, jak i fizycznej. Po lekturze tej książki, można się przekonać, iż obie te sfery są ze sobą powiązane o wiele ściślej niż nam się wydaje.

 Stefan Benke

Hans Christian Andersen

Baśnie Andersena

Recenzja:

Hans Christian Andersen urodził się w biednej rodzinie bez żadnych widoków na lepszą przyszłość. Jednak dzięki uporowi udało mu się zdobyć wykształcenie i światową sławę. Pisywał sztuki teatralne i książki dla dorosłych, jednak popularność przyniosły mu właśnie jego baśnie.

Swój pierwszy tom baśni Andersena otrzymałem jeszcze jako siedmio- lub ośmiolatek. Muszę przyznać, że lektura niektórych baśni bardzo mną wstrząsnęła, Już jako dziecko zauważyłem, że utwory literackie Andersena bardzo odbiegają od spłyconych adaptacji filmowych. Dzieła Andersena odbijają jego skomplikowany charakter i wewnętrzne rozterki. Być może właśnie dlatego są tak nieprzeciętne. Ciągle też inspirują wielkich twórców – pisarzy i filmowców. Wystarczy przypomnieć, że film Przełamując fale von Triera, to dalekie echo czytanej w dzieciństwie Małej syrenki. Nie można zrozumieć współczesnej kultury, jeśli nie czytało się Andersena. Należy też pamiętać, że wersje filmowe to nie to samo co książka.

Już od dawna zauważono, że z powodu swojej głębi psychologicznej baśnie Andersena są raczej przeznaczone dla dorosłych odbiorców niż dla dzieci. Myślę jednak, że warto czytać je także dzieciom. Może choć w nieznacznym stopniu uchroni je to od destrukcyjnego wpływu płytkich amerykańskich i japońskich animacji pełnych głupoty i bezsensownej agresji, jakimi są ciągle zalewane z ekranów telewizorów.

Stefan Benke

Kozak Magdalena

Nikt

Recenzja:

Magdalena Kozak została już określona tygrysicą współczesnej literatury fantasy. Bardzo agresywnie, a jednocześnie z dużym wdziękiem „wdarła się” na polski rynek wydawniczy. Choć z zawodu jest lekarką, to pasjonuje ją broń i skoki spadochronowe.

Nikt to trzecia powieść opisująca przygody Vespera. Młody wampir wciąż jest zagubiony w świecie złożonej wampirzej polityki. Ciągle nie wiadomo po czyjej stronie jest racja i kto mówi prawdę. Renegaci czy Lord Utor? Mimo szybkich awansów Vesper nadal pozostaje tylko pionkiem na szachownicy. Trzeba przyznać, że porównania do prawdziwej ludzkiej polityki nasuwają się w czasie lektury tej książki bardzo często. Zwolennicy jednej partii wierzą, że to oni reprezentują prawdę. Podobnie myślą ich przeciwnicy. Ostatecznie zawsze okazuję się, że świat nie jest czarno-biały. Przekonuje się o tym również bohater powieści. Skoro tak, to po której stronie powinien się opowiedzieć? Czy poświęcić miłość dla Sprawy? Wszystko komplikuje się jeszcze bardziej, gdy pojawia się wspólne zagrożenie – watykańscy, którzy potrafią przemienić wampira z powrotem w człowieka. Po takiej przemianie nie ma już powrotu do nieśmiertelności.

Tak samo jak poprzednie części, tak i tę czyta się bardzo szybko. Często następują zwroty akcji i… muszę przyznać, że spodziewałem się mniej więcej takiego zakończenia jakie nastąpiło. Mimo to książka nie rozczarowuje. Pisarka wprowadziła kilka elementów, które jednak były dla mnie zaskoczeniem i nie dało się ich do końca przewidzieć. Polecam wszystkim miłośnikom dobrej fantastyki.

Stefan Benke

Abrahams Peter

Atlas anatomii.

Ciało człowieka budowa i funkcjonowanie

Recenzja:

Peter Abrahams ma na swoim koncie kilka dobrych książek, w których w sposób profesjonalny, a jednocześnie bardzo przystępny, zajmuje się problematyką związaną z ludzkim zdrowiem.

Od czasu do czasu zastanawiam się, czemu w ramach edukacji szkolnej tak mało czasu poświęca się funkcjonowaniu ludzkiego ciała. Nauczyciele biologii rozwodzą się nad budową pantofelka, potem stopniowo przechodzą do coraz bardziej złożonych struktur organicznych. W rezultacie człowieka omawia się mniej więcej tak samo dokładnie jak owego pantofelka. Dorośli ludzie nie mają pojęcia, jak naprawdę funkcjonuje ich ciało, a przecież to powinna być najważniejsza wiedza wyniesiona z lekcji biologii. Nasze ciało jest nam najbliższe i powinniśmy wiedzieć jak działa, by o nie dobrze zadbać. Atlas anatomii może wypełnić tę lukę. Oprócz opisów znajdziemy w nich rysunki i zdjęcia wysokiej jakości. Możemy dowiedzieć się jak funkcjonują poszczególne układy i nareszcie choć w części zrozumieć nasze ciało.

Na pewno nie jest to książka, którą po prostu można przeczytać i odłożyć na półkę. Warto poświęcić jej nieco więcej uwagi i często po nią sięgać. Znajomość własnego ciała pomoże nam w zachowaniu zdrowia na długie lata. Moim zdaniem to bardzo wartościowa i potrzebna pozycja.

Stefan Benke

Claude Levi-Strauss

Antropologia strukturalna

Recenzja:

Claude Levi-Strauss był sławnym francuskim antropologiem i badaczem pierwotnych kultur. Stworzył nowy nurt w antropologii kulturowej, zwany strukturalizmem. Jego teorie miały duży wpływ także na przedstawicieli innych nauk.

Bardzo trudno wyjaśnić pokrótce, czym jest Antropologia strukturalna w ujęciu Levi-Straussa. Autor na podstawie swoich wieloletnich obserwacji etnograficznych i analiz, doszedł do wniosku, iż każda kultura składa się z pewnym komponentów. To one budują ją jako całościową strukturę. Najważniejszą strukturą kulturową jest pokrewieństwo. Między rodami dochodzi do wymiany kobiet, co powoduje zacieśnienie się wzajemnych stosunków. Tworzy się mity mające na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Wszystkie działania społeczne są sankcjonowane zwyczajami i rytuałami. Całości dopełnia bogactwo symboliki religijnej. Strukturalizm do dziś ma swoich zwolenników, jak i krytyków. Ci ostatni dowodzą, że w miarę jak kultura staje się coraz bardziej złożona, założenia badawcze Levi-Straussa tracą sens i nie mogą służyć jako fundament metody badawczej.

Na pewno książka nie przybliży nam obecnego stanu badań antropologicznych. Często jednak trzeba najpierw sięgnąć do klasyków, by zrozumieć późniejsze dzieła. Właśnie dlatego, dla wszystkich osób interesujących się antropologią kulturową i filozoficzną jest to dzieło obowiązkowe.

 Stefan Benke

Swann Leonie

Sprawiedliwość owiec

Recenzja:

Leonie Swann to pseudonim niemieckiej pisarki, która ma za sobą studia z filozofii, psychologii i literatury angielskiej. Wszystkie te dziedziny spójnie łączą się w jej twórczości.

Sama autorka określa Sprawiedliwość owiec jako powieść filozoficzno-kryminalną. Trzeba przyznać, że kontrast między światem ludzi, a światem zwierząt jest bardzo ciekawie przedstawiony. Mimo tego, że bohaterami książki są zwierzęta, pisarka ustrzegła się infantylizmu. Uważny Czytelnik znajdzie nawiązania do klasyków białego kryminału, takich jak Agatha Christie i Arthur Conan Doyle. Wielkim mistrzom nic nie ujmuje fakt, iż tym razem w roli detektywa występuje… owca. Za parawanem pozornie naiwnej opowieści, kryje się cała gama głębokich refleksji filozoficznych i psychologicznych obserwacji. Być może często nie zdajemy sobie sprawy z faktu, jak bardzo nasze zachowania mogą wydawać się śmieszne. Czasami potrzebna jest owca, by zdemaskować naszą ludzką nieporadność i zagubienie.

Jest to taka książka, którą można polecić czytelnikom w każdym wieku i o bardzo zróżnicowanych zainteresowaniach. Jeśli ktoś szuka rozrywki, to na pewno ją tu znajdzie. Kto poszukuje głębszych treści, także je odnajdzie w tym dziełku.

Stefan Benke

Ksawery Knotz OFMCap

Akt małżeński.

Szansa spotkania z Bogiem i współmałżonkiem

Recenzja:

Ojciec Ksawery Knotz jest katolickim zakonnikiem, który zajmuje się poradnictwem małżeńskim. Oprócz pisania książek, artykułów i wystąpień medialnych prowadzi również stronę w internecie o takim profilu.

Dawno minęły czasy, gdy seks był uważany przez katolicką teologię jedynie za zło konieczne i grzeszną skłonność człowieka. Tak uważał św. Augustyn, a za nim całe średniowiecze i późniejsze epoki. Zmiana przyszła dopiero w połowie dwudziestego wieku. Jednak reperkusje tamtej doktryny wciąż widać w świadomości wiernych. Akt małżeński ukazuje drogę do cieszenia się swoją seksualności, a jednocześnie pozostania w zgodzie z wymaganiami wiary chrześcijańskiej. Analiza wybranych tekstów biblijnych wskazuje na pozytywną rolę seksualności. Dla wielu Ojców Kościoła akt małżeński był symbolem duchowej relacji pomiędzy Chrystusem a jego Oblubienicą – Kościołem. Taki kierunek został wyznaczony przez pawłową eklezjologię i był obecny w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Z zapomnienia wydobyli go dopiero teologowie poprzedniego stulecia.

Polecam tę książkę wszystkim, którzy pragną rozwiać swoje wątpliwości, a jednocześnie bardziej radośnie i efektywnie przeżywać wiarę.

Stefan Benke

Andrzej Tokarczyk

Adwentyzm. Mały słownik

Recenzja:

Od wielu lat Andrzej Tokarczuk zajmuje się propagowaniem tematyki historyczno-religioznawczej. Ma na swoim koncie kilkanaście książek popularnonaukowych i wiele artykułów. Przez jakiś czas prowadził zajęcia na Uniwersytecie Warszawskim z dzieciny komparatystyki religijnej. Jest gorącym rzecznikiem dialogu ekumenicznego.

Czasem możemy się zastanawiać nad fenomenem, który powoduje, że ruchy milenarystyczne, które dokładnie przewidują datę rzekomego końca świata, gdy ta data nadejdzie i nic się nie dzieje, funkcjonują nadal. Po początkowym rozczarowaniu i reorganizacji przychodzi czas ekspansji i pozyskiwania nowych członków. Klasycznym przykładem takiego fenomenu jest właśnie adwentyzm. Nie jest on jednak ruchem jednolitym. Obecnie wyróżnia się trzy podstawowe denominacje adwentystyczne. Czym różnią się od siebie oraz od innych chrześcijan? Czy ich aktualni przywódcy nadal starają cię wyznaczyć dokładną datę końca świata? Tego można dowiedzieć się z książki Adwentyzm. Mały słownik.

Moim zdaniem to bardzo interesująca książka, po którą mogą sięgnąć nie tylko znawcy tematu, ale także wszyscy, którzy pragną się czegoś dowiedzieć o adwentystach. Wiadomo, że pierwszym krokiem do przełamania barier jest poznanie i zrozumienie tych, którzy myślą i wierzą inaczej. Niewątpliwie dziełko Tokarczuka może pomóc z poznaniu tego ruchu religijnego.

Stefan Benke

Kołakowski Leszek

13 bajek z królestwa Lailonii

Recenzja:

Leszek Kołakowski jest znanym filozofem i eseistą. Początkowo był członkiem PZPR, jednak usunięto go z partii za krytykę poczynań ówczesnych władz i odebrano prawo wykładania na polskich uniwersytetach, co skłoniło go do emigracji. Jego obecne stanowisko filozoficzne jest raczej bardzo odległe od marksizmu.

Profesor Kolakowski ma w swoim dorobku wiele książek i esejów, które pod pozornie lekką formą kryją w sobie głębokie prawdy i humorystyczną krytykę rzeczywistości. Właśnie do tego rodzaju utworów należy 13 bajek z królestwa Lailonii. Nikogo nie powinien zmylić tytuł ani forma tej książki oraz sugestia zawarta w podtytule – dla dużych i małych. Jej adresatami są przede wszystkim dorośli, którzy powinni dostrzec absurdalność swojego postępowania i wielu zasad, na jakich opiera się społeczeństwo. Nie należy jednak upraszczać oceny dziełka i uznawać go jedynie za socjologiczną groteskę. Zawarte w bajkach wieloznaczności mogą skłaniać do bardziej złożonego oglądu podstaw naszej egzystencji, a więc do refleksji, którą bez obawy o przesadę można nazwać poważną antropologią filozoficzną.

Nie chciałbym, aby to co zostało napisane powyżej, sugerowało. iż jest to książka przeznaczona tylko dla pasjonatów filozofii. Jak każde wartościowe dzieło 13 bajek… jednocześnie bawi i uczy, dlatego każdy znajdzie tu coś ciekawego dla siebie.

 Stefan Benke